Grunwald wrocławski cz.1 – funkcjonalizm

Bloga zaczynałem pisząc post o Srebrnej Górze, w której mieszkałem przez 20 lat. Od dawna nosiłem się z zamiarem rozpoczęcia pisania o Wrocławiu, ale nigdy nie wiedziałem od czego zacząć. Stwierdziłem więc, że zacznę podobnie – od miejsca zamieszkania. Grunwald to nazwa zwyczajowa, oficjalnie jest to osiedle Plac Grunwaldzki, główna arteria komunikacyjna nazywana jest też osią grunwaldzką. Obecnie jest to głównie siedlisko szkół wyższych, które zaczęły się tu rozwijać na pocz. XX wieku, wraz z powstaniem Królewskiej Wyższej Szkoły Technicznej przy obecnym Wybrzeżu Wyspiańskiego. Ale o historii kiedy indziej, bo dziś głównie o architekturze i to stosunkowo młodej – funkcjonalistycznej.

Funkcjonalizm to prąd w architekturze modernistycznej, kojarzony głównie z osiedlami          z wielkiej płyty, ale jego priorytetowym zastosowaniem miały być budynki publiczne, jak urzędy czy szkoły. Zaczął dojrzewać krótko po wojnie, co idealnie wpasowało się w ówczesne reala – budynki funkcjonalistyczne wznosiło się szybko i stosunkowo tanio. Na wrocławskim Grunwaldzie rozrastające się uczelnie – Uniwersytet Wrocławski, Politechnika i Akademia Rolnicza (dziś Uniwersytet Przyrodniczy) znalazły dużo miejsca do budowania nowych przestrzeni przeznaczonych nauce tworząc osiedle budynków akademickich.

Widok na 'Manhattan'

Widok na ‚Manhattan’

Hotel Asystenta przy wyb. Pasteura.Obecnie w remoncie, mają w nim powstać pierwsze w Polsce 'mikromieszkania' o powierzchni do 20m2.

Hotel Asystenta przy wyb. Pasteura.Obecnie w remoncie, mają w nim powstać pierwsze w Polsce ‚mikromieszkania’ o powierzchni do 20m2.

Plomba przy Hotelu Asystenta, jedna z bardziej udanych i uznanych realizacji państwa Barskich

Plomba przy Hotelu Asystenta, jedna z bardziej udanych i uznanych realizacji państwa Barskich

Począwszy od lat 60 XX w. powstawały nowe budynki na miejscu wyborzonych jeszcze przez w trakcie oblężenia Festung Breslau. Duża ich część jest dziełem małżeństwa architektów – Krystyny i Mariana Barskich. Barscy stali się wręcz monopolistami na projektowanie budynków akademickich.

Siedziba duszpasterstwa akademickiego Salezjanów.

Siedziba duszpasterstwa akademickiego Salezjanów.

Funkcjonalizm miał sprawiać wrażenie lekkości. Miał ograniczać przestrzeń zawierając ją      w sobie, stąd też duże kubatury budowli, duże przestronne hale wewnątrz. Zaczęto tworzyć moduły. Zrezygnowano niemal całkowicie ze zdobień. Miejsce cegieł zajmował beton lub żelazobeton, później coraz większe fragmenty elewacji zaczęto wypełniać szkłem, co miało dodać budynkom lekkości.

Kliniki Weterynarii Uniwersytetu Przyrodniczego to jedne ze starszych dzieł funkcjonalizmu na Grunwaldzie

Kliniki Weterynarii Uniwersytetu Przyrodniczego to jedne ze starszych dzieł funkcjonalizmu na Grunwaldzie

Bliźniacze akademiki Parawanowiec i Słowianka. W ostatnim czasie odnowiono elewacje dodając nieco kolorów.

Bliźniacze akademiki Parawanowiec i Słowianka. W ostatnim czasie odnowiono elewacje dodając nieco kolorów.

Budynek wydziału matematyki UWr.

Budynek wydziału matematyki UWr.

Audytorium Wydziału Chemii. Uznawane za jedną z najepszych realizacji modernistycznych, o bardzo nowoczesnych jak na tamte czasy rozwiązaniach.

Audytorium Wydziału Chemii. Uznawane za jedną z najepszych realizacji modernistycznych, o bardzo nowoczesnych jak na tamte czasy

Moją ulubioną konstrukcją powstałą w zasadzie już u schyłku tego prądu są akademiki Kredka i Ołówek, głównie dlatego, że jestem rezydentem Kredki już trzeci rok. Jest to pewne odejście od klasyki stylu, przede wszystkim w bryle. Prostopadłościan zatąpiły wieże na planie sześcioboku, w konstrukcji nie ma kątów prostych. Powstawały w latach 1981-91. Kredka ma 23 piętra mieszkalne, Ołówek jest o kilka pięter niższy. Obecnie pokoje są zgrupowane w moduły  – 2 pokoje dwuosobowe, kuchnia i łazienka. W modułach na najwyższych piętrach zamiast drugiego pokoju jest antresola. W przyziemu pralnia, suszarnia, magazyn pościeli i warsztaty. Jedno piętro przeznaczone na salę telewizyjną, pokoje nauki, siłownię itp. Obecnie zdecydowaną większość mieszkańców obu akademików stanowią studenci zagraniczni.

Kredka i Ołówek

Kredka i Ołówek

Klatka schodowa w Kredce

Klatka schodowa w Kredce

Klatka schodowa w Kredce

Klatka schodowa w Kredce

Korytarz w Kredce. Budynek posiada 4 windy, ale obecnie z niewiadomych przyczyn normalnie jeżdżą tylko dwie. Każde drzwi na korytarzu prowadzą do dwóch modułów.

Korytarz w Kredce. Budynek posiada 4 windy, ale obecnie z niewiadomych przyczyn normalnie jeżdżą tylko dwie. Każde drzwi na korytarzu prowadzą do dwóch modułów.

Widok z 17 piętra na Wielką Wyspę

Widok z 17 piętra na Wielką Wyspę

Wieczorny widok na Nadodrze

Wieczorny widok na Nadodrze

Budowa Ołówka i Kredki. W tle oś grunwaldzka. fot. z serwisu dolny-slask.org.pl

Budowa Ołówka i Kredki. W tle oś grunwaldzka. fot. z serwisu dolny-slask.org.pl

Ciekawostką nazywaną ‚Manhattanem’ są budynki mieszkalne wg projektu Jadwigi Grabowskiej-Hawrylak. Popularną nazwą są też ‚sedesowce’, ze względu na okrągłą zabudowę okien i balkonów. Pierwotnie miały powstać z białego betonu, który miałby imitować marmur, a z balkonów miała spływać roślinność. Rzeczywistość PRLu sprawiła,    że skończyło się na szarym betonie. W przyszłości elewacja sedesowców ma zostać odnowiona, mówi się, że ma zyskać swój pierwotnie zamierzony, biały kolor.

Jeden z 55metrowych bloków.

Jeden z 55metrowych bloków.

Sedesowce

Sedesowce

Wieżowce zostały połączone esplanadą, gdzie mieszczą się punkty usługowe.

Wieżowce zostały połączone esplanadą, gdzie mieszczą się punkty usługowe.

Następna część o Grunwaldzie wkrótce, a już niedługo zacznie się także sezon przewodnicki w Sudetach 🙂

Ten wpis został opublikowany w kategorii Miasta, miasteczka, wsie, Wrocław i oznaczony tagami , , , , , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s